افزایش نرخ بهره آمریکا به ۳.۷۵ تا ۴ درصد در شهریور ۱۴۰۵ و اثرش بر طلا

کمیته‌ی سیاست پولی فدرال رزرو (FOMC) بازه‌ی هدف نرخ بهره را از ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد به ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند. نرخ از جلسه‌ی ۱۹ آذر ۱۴۰۴ ثابت مانده بود و در هیچ‌کدام از جلسات سال ۲۰۲۶ تا امروز تغییر نکرده بود.

تصمیم ساعت ۲۱:۳۰ به وقت تهران اعلام شد و بازه‌ی نو از روز بعد اجرایی است. خلاصه‌ی عددها:

فدرال رزرو از شهریور ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴ نرخ بهره را در چند مرحله از ۵.۲۵ تا ۵.۵ درصد به ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد پایین آورده بود. حالا جهت عوض شده و دلیلش در خود بیانیه آمده: «تورم همچنان بالاست».

به گفته‌ی بیانیه، اقتصاد آمریکا با سرعت خوبی رشد می‌کند، مخارج داخلی مقاوم مانده، ایجاد شغل هم‌پای رشد نیروی کار بوده و نرخ بیکاری تغییر چندانی نکرده. ترکیب «تورم بالا» و «بازار کار باثبات» همان شرایطی است که بانک مرکزی معمولا در آن نرخ را بالا می‌برد. خود کمیته نوشته این افزایش به بازگشت سریع‌تر تورم به هدف ۲ درصدی کمک می‌کند.

بیانیه عدم قطعیت را هم بالا دانسته و بخشی از آن را به «تحولات ژئوپلیتیک» نسبت داده است. بانک‌های مرکزی اروپا و انگلیس صریح‌تر گفته‌اند فشار تورمی از گرانی انرژی ناشی از درگیری در خاورمیانه می‌آید.

فدرال رزرو چهار بار در سال، از جمله در همین جلسه، پیش‌بینی اعضایش را هم منتشر می‌کند. میانه‌ی پیش‌بینی نرخ بهره برای پایان ۲۰۲۶ حالا ۴.۱ درصد است؛ در خرداد ۳.۸ درصد بود. وسط بازه‌ی فعلی ۳.۸۷۵ درصد است، پس این میانه معادل یک افزایش ۰.۲۵ واحدی دیگر تا پایان سال است. دو جلسه‌ی باقی‌مانده‌ی ۲۰۲۶ در ۶ آبان و ۱۸ آذر ۱۴۰۵ برگزار می‌شوند.

این پیش‌بینی تعهد نیست و با داده‌های بعدی عوض می‌شود. ولی تغییر جهتش مهم است: سه ماه پیش میانه‌ی پیش‌بینی برای پایان ۲۰۲۷ نرخ ۳.۶ درصد بود، یعنی اعضا انتظار کاهش داشتند؛ حالا همان عدد ۴.۱ درصد است.

بانک مرکزی اروپا ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ هر سه نرخ اصلی‌اش را ۰.۲۵ واحد بالا برد؛ دومین افزایش امسال بعد از خرداد. نرخ سپرده حالا ۲.۵۰ درصد، نرخ تأمین مالی مجدد ۲.۶۵ درصد و نرخ تسهیلات اعتباری نهایی ۲.۹۰ درصد است و از ۲۵ شهریور اجرایی شده.

این بانک در بیانیه‌اش گفته درگیری در خاورمیانه همچنان فشار تورمی می‌سازد. تورم منطقه‌ی یورو در اوت به ۳.۳ درصد رسید (از ۲.۹ درصد در ژوئیه) و تورم انرژی ۱۴.۳ درصد بود. کارشناسان بانک تورم را برای ۲۰۲۶، ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به‌ترتیب ۳.۰، ۲.۵ و ۲.۱ درصد پیش‌بینی کرده‌اند.

بانک مرکزی انگلیس ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ نرخ بانکی را روی ۳.۷۵ درصد نگه داشت؛ نرخی که از ۲۷ آذر ۱۴۰۴ تغییر نکرده. ولی رأی‌گیری مثل جلسه‌ی مرداد ۶ به ۳ بود و سه عضو کمیته به افزایش آن به ۴ درصد رأی دادند. اکثریت گفته‌اند هنوز نشانه‌ی جدی از اثر گرانی انرژی بر قیمت‌ها و دستمزدها نمی‌بینند، ولی این خطر با طولانی‌تر شدن گرانی انرژی بیشتر می‌شود.

در حالت عادی افزایش نرخ بهره برای طلا خبر خوبی نیست: طلا سودی نمی‌دهد و وقتی سپرده و اوراق دلاری بازده بیشتری می‌دهند، هزینه‌ی فرصت نگه‌داشتن طلا بالا می‌رود. افزایش نرخ معمولا دلار را هم تقویت می‌کند و طلایی که با دلار قیمت‌گذاری می‌شود زیر فشار می‌رود. توضیح کامل این رابطه در راهنمای تاثیر نرخ بهره بر قیمت طلا آمده.

ولی طلا به «نرخ بهره‌ی واقعی» (نرخ اسمی منهای تورم) حساس‌تر است تا خود عدد نرخ. با نرخ ۳.۸۷۵ درصدی و تورم پیش‌بینی‌شده‌ی ۳.۷ درصدی برای ۲۰۲۶، نرخ واقعی آمریکا هنوز نزدیک صفر است؛ یعنی این افزایش نگه‌داشتن دلار را به‌اندازه‌ای که عدد نرخ نشان می‌دهد پرسودتر نکرده.

نکته‌ی دیگر این است که بازارها تصمیم قابل پیش‌بینی را معمولا از قبل در قیمت لحاظ می‌کنند؛ پس واکنش طلا بیشتر به غافلگیری‌ها بستگی دارد، مثل همین تغییر پیش‌بینی اعضا برای ۲۰۲۷. این رابطه‌ها زمینه‌اند، نه فرمول قطعی پیش‌بینی قیمت.

قیمت طلا و سکه به تومان تقریبا حاصل‌ضرب دو عدد است: قیمت اونس جهانی و نرخ دلار به تومان. تصمیم فدرال رزرو مستقیم روی عدد اول اثر می‌گذارد، ولی نرخ دلار آزاد در ایران بیشتر با عوامل داخلی حرکت می‌کند. پس اثر این تصمیم روی قیمت تومانی سکه‌ی تو فقط بخشی از داستان است. فرمول دقیق را با مثال عددی در قیمت طلا در ایران چطور تعیین می‌شود آورده‌ایم.

برای این‌که ببینی حرکت امروز طلا واقعا از کجا آمده، تحلیل روزانه‌ی طلا در میتوری هر روز حرکت طلا را به دو سهم تفکیک می‌کند: سهم نرخ دلار، و سهم بقیه‌ی عوامل (اونس جهانی و حباب بازار داخلی).

نرخ بهره فقط در همین جلسات عوض می‌شود و بازار طلا و ارز در روزهای نزدیک به آن‌ها معمولا پرنوسان‌تر است. نرخ به‌روز هر سه بانک، نمودار روند و شمارش معکوس تا جلسه‌ی بعدی را در صفحه‌ی نرخ بهره‌ی بانک‌های مرکزی میتوری ببین.

این نوشته توصیه‌ی خرید یا فروش نیست و هیچ‌کس نمی‌تواند واکنش کوتاه‌مدت بازار به تصمیم بانک‌های مرکزی را با اطمینان پیش‌بینی کند. چیزی که در دست توست دیدن وضعیت واقعی سبدت است: این‌که سود تومانی‌ات از دلار و طلا جلو زده یا نه (بازده واقعی چیست)، و این‌که ریسکت روی یک بازار متمرکز نشده باشد (سبد دارایی متنوع).

در میتوری سکه، طلا، ارز، رمزارز و سهامت را یک‌جا ثبت می‌کنی و کارت «بازده واقعی» نشان می‌دهد در همین روزهای پرنوسان از دلار و طلا جلو زده‌ای یا عقب مانده‌ای.